Her yıl Mayıs ayının ilk haftası (1-7Mayıs) ülkemizde “Bilişim Haftası” olarak kutlanmaktadır. Bilişim, bilgidünyası ile teknoloji dünyası arasındaki köprüyü kuran en önemli etkendir. Buyüzden teknoloji ve internet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası halinegelmiştir. Teknoloji, hayatımızın vazgeçilmezi olması ile birlikte “Teknoloji ve Davranışsal Bağımlılık” kavramını da beraberindegetirmiştir.
Teknoloji bağımlılığınedir?
Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesneveya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşamsürememeye başlamasıdır. İnternet ve teknoloji bağımlılığı diğerbağımlılıklarda olduğu gibi kişinin bağımlısı olduğu teknolojik ürüneulaşamadığında yoksunluk yaşadığı bir durum olarak tanımlanmaktadır.
Teknoloji bağımlılığının başladığını yada başlamak üzere olduğunu aşağıdaki davranışlardan anlayabiliriz:
• Teknoloji(bilgisayar/tablet/telefon/internet/ sanal oyun) başında harcanan vaktingiderek artması
• Teknolojiden uzak kalınca huzursuzluk,uykusuzluk, öfke gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması
• Ruhsal, sosyal, adli ya da bedenselbir sorun oluşturmasına rağmen teknolojinin kullanılmaya devam edilmesi
• Teknoloji başında geçirilen vakitleilgili kontrolün kaybedilmesi
• Planlanandan daha fazla teknolojikarşısında kalınması
• Zamanının büyük çoğunluğunun fiilen yada zihnen teknolojiyle geçirilmesi
• Teknolojinin, sorumlulukların (iş,okul, aile, bireysel temizlik gibi) yerine getirilmesine engel olması
Teknolojibağımlılığının neden olduğu sorunlar
Fiziksel şikâyetler
·Gözlerde yanma
·Boyun kaslarında ağrı ve sertleşme
·Beden duruşunda bozukluk
·Elde uyuşukluk
·Halsizlik
Sosyal alanda görülenşikâyetler
·Akademik başarıda düşüş
·Kişisel, aile ve okul sorunları
·Zamanı idare etmede başarısızlık
·Uyku bozuklukları
·Yemek yememe
·Aktivitelerde azalma
·İnternet arkadaşları dışında izolasyon
Bağımlılığı kontrolaltına alma yöntemleri
·Günlük internet kullanım saatlerinideğiştirin.
·Haftalık internet kullanımı çizelgelerihazırlayıp, uyulmasını sağlayın.
·Destek grupları ya da aile terapisigibi yöntemleri hayata geçirin.
·Yapmayı isteyip de fırsat bulamadığıfaaliyetleri bir deftere yazmasını sağlayın, internet kullanmak için yoğunistek duyduğunda yazdıklarından birini yapmasını isteyin.
Ne yapmalı?
- Çocuklarınız ile birlikte kitap okuyun.
- Çocuklarınızın gelişimine uygun oyunlar oynayın.
- Çocuklarınızı yetenek ve ilgi alanlarına uygun spor dallarına yönlendirin.
- Çocuğunuzun aile ilişkilerini destekleyin, aileyi bir araya getirecek aktivite planlayın.
- Çocuğunuzun bilgisayar kullanımını kontrol edin ve sanal ortamdaki arkadaşlarını tanıyın.
- Bilgisayarlarınızda güvenli internet uygulamalarının olmasına özen gösterin.
- Ø·Uzun süreli bilgisayar kullanan çocuğunuzu engelleyemiyorsanız mutlaka uzman yardımı alın.
- Bilgisayarı mutlaka aileniz ile zaman geçirdiğiniz odanıza koyun.
- İnternet ve bilgisayarı kullanmak için tün aile bireylerinin katıldığı kuralları belirleyip koyun ve bu kurallara herkesin uymasını sağlayın.
- İnternet kullanımında zararlı içeriğe ulaşımı engelleyen ve ailelere bu anlamda yardımcı olan filtreleme programları kullanılmadır.
- Aileler, çocuklarıyla okul ve arkadaş çevreleri hakkında sohbet etmelidir. Onları hoşlandıkları, ilgi duydukları konulardan bahsetmeye; kaygı ve sorunlarını konuşmaya, paylaşmaya teşvik etmelidir.
- Çocuklar ve gençler, bilgisayar ve internet dışında da hobi geliştirmeleri için teşvik edilmelidir.
- Çocuklardan ve gençlerden ailenin sorumluluklarını paylaşmaları için belirli görevleri yerine getirmeleri istenmelidir.
- Çocukların ve gençlerin yaşlarına uygun günlük kullanım sürelerine göre interneti kullanmalarına dikkat edilmelidir. Günlük kullanım süreleri birkaç zaman dilimine ayrılmalıdır.
- Günün belirli saatlerinde internette daha uzun süre geçiriliyorsa aynı zaman diliminde başka bir sosyal faaliyet belirlenmelidir.
- İnternet kullanımına ara verilecek zamanı hatırlatmak üzere alarm kurulmalı veya aile bireylerinden hatırlatmaları istenmelidir.
- İnternette harcanılan vakit nedeniyle yapılamayan etkinlikler listelenip bu etkinlikler planlanmalıdır.
Ne yapmamalı?
· Akıllıtelefon/tablet vs. gibi aletleri çocukları teselli etmek, susturmak için aslakullanmayın.
· Çocuklarınkontrolsüz ve uzun süre internet kullanmasına izin vermeyin.
· Yemekve çay saatlerinde bilgisayar başındaki çocuğa servis yapmayın, sizekatılmasını sağlayın.
· TVveya internet benzeri teknolojik alet merkezli ev düzeni kurmayın.